पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै बाह्रकुने

विगत २० वर्षसम्म प्रायः सुनसान देखिने बाह्रकुने दह अहिले पर्यटकीय गन्तव्य बन्दैछ । प्राकृतिकरुपमा मनमोहक देखिने बाह्रकुने ताल र त्यस वरिपरिको वातावरणले जोसुकैलाई पनि लोभ्याउँछ ।

विगत केही वर्षदेखि त्यस क्षेत्रको विकासका लागि राज्यको तर्फबाट चासो बढ्दै गएपछि बाह्रकुने दह क्षेत्रको प्रवद्र्धनको काम अगाडि बढ्दै गएको छ ।

ताललाई फराकिलो बनाइनु, मन्दिर वरिपरि सिँढी निर्माण हुनु, दहमा डुंगाको व्यवस्था गरिनु, पिकनिक स्पट निर्माण हुनु, खानेपानीको उचित व्यवस्थापन हुनुले त्यहॉ आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरुको बृद्धि हुँदै गइरहेको छ ।

धार्मिक दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मानिदै आएको बाह्रकुने दहले पछिल्लो समयमा पर्यटकीयस्थलको रुपमा आफ्नो परिचय दिन थालेको छ । हरेक वर्षको मकर संक्रान्ति (माघ १ गते) मा मेला लाग्छ । त्यतिबेला हजारौं दर्शनार्थीको उपस्थिति हुने गर्छ ।

चाडपर्वका बिदा र अन्य सार्वजनिक बिदाका दिनहरुमा अढाई सय पर्यटकहरु प्रकृति अवलोकन गर्नुका साथै डुंगामा सवार भई मनोरञ्जन लिने गर्छन् ।

विशेष अवसरमा धार्मिक पर्यटकहरु आएर पूजाआजा गर्नुका साथै केही समयका लागि आफ्ना दुःख पीडा बिसाएर जान्छन् । खास दिनबाहेक अन्य दिनहरुमा पनि दैनिक दुई दर्जन बढी दर्शनार्थीहरुको उपस्थिति हुन्छ । बराह क्षेत्रको विकासका लागि बराह क्षेत्र संरक्षण सम्वद्र्धन समिति पनि गठन गरिएको छ । जसले त्यहाँको सम्पूर्ण व्यवस्थापन हेर्ने गर्दछ ।

समितिका अध्यक्ष टेमन बुढा यस क्षेत्रको विकासका लागि पर्यटन मन्त्रालय, जिल्ला विकास समिति, घोराही नगरपालिका, भौतिक निर्माण तथा शहरी विकास कार्यालयजस्ता निकायहरुले आर्थिक सहयोग गरेको बताउनुहुन्छ ।

यस वर्ष पनि खहरे नियन्त्रणको काम गर्ने योजना छ । दहको दक्षिणतर्फ बराहको मुख्य मन्दिर, गणेश मन्दिर र विष्णु मन्दिर निर्माण भएका छन् भने दहभित्रको सानो टापुमा बाराहीदेवी मन्दिर निर्माण भएको छ । त्यहॉ पुग्न डुंगा चढ्नुपर्छ ।

पर्यटकहरुको मनोरञ्जनका लागि काठका दुुईवटा डुंगाको व्यवस्था गरिएपछि थप आकर्षण बढेको अध्यक्ष बुढा बताउनुहुन्छ ।

दहदेखि उत्तरपूर्वमा दुईवटा शिव मन्दिर छन् । नजिकै विष्णु पाञ्चायन मन्दिर र धर्मशाला छ, जो स्वर्गीय प्रेमलाल पाण्डेले निर्माण गरिदिनुभएको हो । पर्यटकहरुका लागि पक्की धर्मशालाको व्यवस्था गरिएको छ भने खानपिनका लागि नजिकै होटल खुलिसकेका छन् ।

बराह मन्दिरमा सन्तान प्राप्तिका लागि बर माग्न आउने र सन्तान प्राप्तिपछि भेडाको बलि दिने प्रचलनअनुसार यहाँ वर्षेनी हजारौं भेडाको बलि दिइन्छ ।

कर्णाली प्रदेशबाट आएका बाह्र भाइ बराहमध्ये कैलु बराहको बासस्थान मानिने यो दह एकै रातमा उत्पत्ति भएको किंवदन्ती छ ।

ताल भएको ठाउमा पहिले बस्ती रहेको र बराह त्यहॉ आई यो ठाउ‘मा ताल उत्पत्ति हुन्छ, तिमीहरु अन्यत्र सर भनेका र सोही राति ताल उत्पत्ति भएको जनश्रुति छ ।

बराहले मगर समुदायकी छोरी विवाह गरेका कारण बराहको पुजारी मगर नै हुनुपर्छ भन्ने परम्पराअनुसार बराह मन्दिरका पुजारी पनि मगर समुदायका रहने गरेका छन् ।